DSIP

DSIP versterkt de werking van GABA, de belangrijkste kalmerende neurotransmitter. Meer GABA-activiteit betekent minder hersenactiviteit en makkelijker inslapen. Benzodiazepinen werken langs dezelfde lijn, maar dan met de afhankelijkheid en cognitieve demping die daarbij horen.

Tegelijk blokkeert het NMDA-receptoren, waardoor de glutamaatsignalering afneemt. Glutamaat is de prikkelende tegenhanger die het brein wakker en alert houdt. De rem erop terwijl de kalmerende kant wordt versterkt: het volume van de wakkerheid gaat omlaag en dat van de rust omhoog.

Op de stressas verlaagt het cortisol wanneer dat verhoogd is, wat vooral telt bij mensen die wakker liggen met een draaiend hoofd. Het beïnvloedt daarnaast de afgifte van serotonine en melatonine, de twee stoffen die het slaap-waakritme sturen. Slaap wordt daarmee eerder uitgelijnd dan afgedwongen.

Er is ook een raakvlak met het opioïdsysteem, wat de pijnstillende werking verklaart en de oorspronkelijke hypothese over ontwenning. Dierwerk liet zien dat DSIP, net als morfine, diepe slaap kon opwekken langs bulbo-mesencefalo-thalamische banen, en dat naloxon dat effect ophief. De route is een andere dan die van opioïde middelen; er is geen verslaving of ademhalingsdemping.

De plasmahalfwaardetijd is met zeven tot vijftien minuten kort, door snelle enzymatische afbraak. In het lichaam vormt het waarschijnlijk complexen met dragereiwitten die de werkzame duur rekken.

De dubbelblinde cross-overstudie bij zes gezonde vrijwilligers is de meest geciteerde. Na intraveneuze toediening meldden de deelnemers onmiddellijk slaapdruk en nam de totale slaaptijd binnen een venster van 130 minuten met negenenvijftig procent toe. De nacht erop was de inslaaptijd korter en de slaapefficiëntie beter. Belangrijk detail: er was geen sedatie in farmacologische zin, wat past bij het idee dat het natuurlijke slaap versterkt in plaats van afdwingt.

De sterkste uitkomsten komen uit een heel ander domein. In een klinische studie bij 107 patiënten tijdens ontwenning verlichtte DSIP de klachten bij zevenennegentig procent van de opiaatafhankelijke en zevenentachtig procent van de alcoholafhankelijke deelnemers, zowel lichamelijk als qua angst. De verdraagbaarheid was goed, op hoofdpijn bij enkelen na.

Bij chronische, ernstige pijn verminderde het in klinisch werk de pijn en verbeterde het de stemming, waarbij sommige patiënten hun pijnmedicatie konden afbouwen.

In een open reeks bij zeven mensen met ernstige slapeloosheid normaliseerde de slaap bij zes van hen, met effect dat drie tot zeven maanden aanhield.

Recenter dierwerk in een rattenmodel van een beroerte zag na acht dagen intranasale toediening een duidelijk beter motorisch herstel, terwijl de infarctgrootte niet verschilde van de controles.

De gecontroleerde studie is nuchterder dan de open reeks, en dat verschil is het hele punt. Bij zestien mensen met chronische slapeloosheid, DSIP tegen placebo over vijf nachten, waren de slaapefficiëntie en inslaaptijd wel beter, maar noemde de onderzoeker de effecten zwak en concludeerde hij dat kortdurende behandeling van chronische slapeloosheid met DSIP waarschijnlijk geen groot therapeutisch nut heeft.

Datzelfde onderzoek in open vorm, zonder placebocontrole, leverde juist wél sterke resultaten op. Dat verschil is precies waar placebocontrole voor bestaat.

Het beeld dat overblijft: eerder geschikt om al redelijke slaap te verbeteren dan om ernstige slapeloosheid te behandelen.

Het klinische onderzoek stamt vrijwel volledig uit de jaren tachtig, met kleine groepen. Moderne gerandomiseerde studies bestaan niet. De vermelde stimulatie van luteïniserend hormoon en groeihormoon is nooit in gecontroleerd humaan onderzoek onderzocht.

De FDA plaatste DSIP in 2024 op de lijst van Category 2 bulk drug substances.